Wat vraagt opschaling écht van de markt?
Met een marktonderzoek naar de schaalrijpheid van woningcorporaties, bouwers en leveranciers brengt Verbouwstromen samen met USP Marketing Consultancy in kaart in hoeverre de markt daadwerkelijk klaar is om op te schalen: niet op ambitie, maar op voorwaarden.
Waarom dit onderzoek?
In de sector leeft al jaren de overtuiging dat opschaling leidt tot lagere kosten, hogere kwaliteit, kortere doorlooptijden enzovoorts. In de praktijk blijkt schaal echter kwetsbaar. Zodra één schakel ontbreekt, valt het voordeel weg. Met dit onderzoek willen we achterhalen waar de markt nu staat en wat nodig is om de schaalbelofte wél waar te maken.
Wat meten we: schaalrijpheid
Schaalrijpheid is de mate waarin organisaties voldoen aan de voorwaarden die opschaling mogelijk maken. Om dit te meten gebruiken we een 7-dimensionaal schaalmodel dat zowel structuur- als gedragsvoorwaarden omvat. Aan de structuurkant kijken we naar volume, continuïteit, standaardisatie en voorspelbaarheid. Aan de gedragskant onderzoeken we in hoeverre organisaties goed samenwerken, vertrouwen tonen en bereid zijn bewijs te leveren. Samen bepalen deze zeven factoren of opschaling in de praktijk daadwerkelijk kan werken.
Voor wie is dit onderzoek?
- Woningcorporaties
- Bouwbedrijven en vastgoedonderhoudsbedrijven
- Fabrikanten en toeleveranciers
Doe mee!
USP Marketing Consultancy kan je telefonisch benaderen en vraagt je om mee te werken aan het onderzoek. Je kunt je ook zelf actief aanmelden door de online vragenlijst in te vullen. Hoe meer partijen meedoen, hoe scherper het beeld. Doe mee aan het onderzoek en help de sector een volgende stap te zetten in schaalbare verduurzaming.
Beleef de resultaten live!
De uitkomsten presenteren we tijdens het Verbouwstromen Forum op 11 maart in een interactieve sessie: ‘Het verhaal van schaal’. Hier duiden we de resultaten en bespreken we wat dit betekent voor de sector. Wil je bij deze sessie aanwezig zijn? Meld je hieronder aan! De sessie vindt zowel in de ochtend (sessie 8) als middag plaats (sessie 9)
Meer over het 7-dimensionaal schaalmodel
Opschaling ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om een samenhang van structurele én gedragsmatige voorwaarden. Pas wanneer alle voorwaarden tegelijk aanwezig zijn, kan de sector tempo maken, leren en structureel verbeteren.
1. Volume
Genoeg massa om te kunnen leren
Volume gaat over het bundelen van voldoende woningen, projecten of opdrachten. Zonder kritische massa blijft elk project een uitzondering. Pas bij voldoende volume ontstaan seriematige uitvoering, leereffecten en kostendalingen.
Zonder volume geen schaal.
2. Continuïteit
Zekerheid over werk in de tijd
Continuïteit betekent dat werkstromen meerjarig en stabiel zijn. Alleen dan durven organisaties te investeren in mensen, innovatie, industrialisatie en samenwerking. Ad-hoc programmering ondermijnt schaal.
Schaal vraagt vertrouwen in morgen.
3. Standaardisatie
Herhaalbaarheid boven maatwerk
Standaardisatie gaat over repeteerbare producten, processen en afspraken. Niet alles hoeft hetzelfde, maar wel voorspelbaar. Te veel maatwerk maakt elk project uniek en schaadt snelheid en kwaliteit.
Wat niet herhaalbaar is, schaalt niet.
4. Voorspelbaarheid
Betrouwbare planning en besluitvorming
Opschaling vraagt om zekerheid: over startmomenten, besluitvorming, leveringen en uitvoering. Onvoorspelbaarheid leidt tot wachttijd, faalkosten en inefficiëntie, en maakt seriematig werken onmogelijk.
Onzekerheid vernietigt schaalvoordeel.
5. Samenwerkingsdiscipline
Afspraken nakomen, ook als het schuurt
Samenwerkingsdiscipline gaat over consistent gedrag: afspraken respecteren, keuzes vasthouden en blijven investeren in de relatie. Zonder discipline vervalt samenwerking tot incidentenmanagement.
Schaal is een teamsport.
6. Vertrouwensvermogen
Durven delen en samen risico dragen
Vertrouwen betekent transparantie over belangen, kosten en prestaties. Het vraagt de bereidheid om risico’s en opbrengsten eerlijk te verdelen en langdurige relaties aan te gaan in plaats van transacties.
Zonder vertrouwen geen samenwerking, zonder samenwerking geen schaal.
7. Bewijsbereidheid
Laten zien dat het werkt
Bewijsbereidheid is de wil om data, prestaties en kostendrijvers te delen. Alleen zo wordt zichtbaar wat werkt, wat niet en waarom. Dit maakt leren, verbeteren en opschalen mogelijk.
Wat niet bewezen wordt, wordt niet herhaald.
Samen vormen deze voorwaarden schaal
De zeven voorwaarden staan niet los van elkaar. Ontbreekt er één, dan verzwakt het geheel. Met dit onderzoek hopen we te kunnen laten zien waar organisaties staan op elk van deze dimensies en wat nodig is om van ambitie naar uitvoerbare schaal te komen.
De rol van de Rijksoverheid: randvoorwaardelijke actor
De Rijksoverheid is een bepalende actor in de context van opschaling. Als systeempartij beïnvloedt zij de randvoorwaarden voor investeren, samenwerken en standaardiseren, onder meer via subsidies en fiscale regelingen, normstelling voor isolatie, ventilatie en energieprestatie, meerjarige bouw- en verduurzamingsprogramma’s, marktordening, toegang tot materialen en innovatiebeleid, financieringsmogelijkheden voor corporaties, en beleidsmatige voorspelbaarheid.
Een stabiel en consistent beleidskader versterkt alle zeven schaalvoorwaarden tegelijk: het creëert volume en continuïteit, versnelt standaardisatie, vergroot voorspelbaarheid en vertrouwen, en verlaagt de risico’s van datadeling en bewijsvoering. Daarmee werkt overheidsbeleid als een fundamentele versneller, of vertrager, van schaal.
