De Europese Unie heeft een nieuwe richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen opgesteld, de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) IV. De EPBD IV verplicht lidstaten om concrete plannen op te stellen voor het stapsgewijs verduurzamen van bestaande gebouwen, met als einddoel een emissievrije gebouwde omgeving tegen 2050.
De richtlijn is de volgende stap in de versnelling van de energietransitie en legt nadruk op het beschermen van kwetsbare huishoudens, het gebruik van digitale instrumenten, zoals het renovatiepaspoort en gebouwmonitoring en een integrale procesaanpak via de One-Stop-Shops. Het Rijk komt binnenkort met concrete beleidslijnen, maar wij zien vanuit deze nieuwe EPBV IV een aantal richtlijnen die we al graag onder de aandacht willen brengen.
Twee belangrijke instrumenten per 29 mei 2026
- Een centraal instrument in de richtlijn is het renovatiepaspoort. Het renovatiepaspoort is een op maat gemaakt stappenplan dat technische en financiële aanbevelingen bevat, toegespitst op de staat van de woning en de mogelijkheden van de bewoner. De lidstaten moeten dit faciliteren, maar het gebruik ervan is niet verplicht.
- Om een integrale procesaanpak te ondersteunen, verplicht de EPBD IV ook de oprichting van een éénloketsysteem (One-Stop-Shop). Via dit loket kunnen burgers, bedrijven en gemeenten eenvoudig toegang krijgen tot informatie, subsidies, financieringsmogelijkheden en voorbereidings- en uitvoeringsbegeleiding op het gebied van verduurzaming.
Overige onderwerpen en ingangsdata
- Verplicht stellen van bijna nul-energiegebouwen (NZEB) voor nieuwbouw vanaf 2030, 2028 voor overheidsgebouwen. Inclusief GWP-grenswaarden, bekend vanaf 2027, ingang in 2030.
- Instellen van minimumeisen inzake energieprestaties (MEPS), met het oog op het bereiken van ten minste de kostenoptimale niveaus voor bestaande en nieuwe gebouwen (iedere vijf jaar herzien).
- Aanpassen van energieprestatiecertificaten, waarbij een schaal van A tot G wordt gebruikt en waarbij A een emissievrij gebouw betekent.
- Voorzien in passende financiële maatregelen, met name gericht op kwetsbare huishoudens, energiearmoede, huurders van sociale huurwoningen. Wil je de hele EPBD IV richtlijn raadplegen? Ga dan naar de website van EUR-Lex
Maximaal inzetten = nieuwe basis om de verduurzaming te versnellen
Het Rijk moet nog bepaalde keuzes maken, maar maximaal inzetten op gebruik van het renovatiepaspoort en de realisatie van sterke One-Stop-Shop kan een nieuwe basis bieden om de verduurzaming te versnellen.
Denk mee met het nationaal plan voor de renovatie van gebouwen!
Vóór 31 december 2025 moeten lidstaten een concept nationaal plan voor de renovatie van gebouwen opstellen. Nederland legt het nationale plan in de 2e helft van 2025 ter consultatie voor aan de Nederlandse samenleving. Je krijgt dus de kans mee te denken, belangrijke thema’s aan te kaarten en te reageren op het voorgenomen beleid. Ook kun je je visie geven op de rol van de twee instrumenten – het renovatiepaspoort en de One-Stop-Shop – die per 29 mei zijn in te zetten.
