Hoe Verbouwstromen helpt

“Daarom helpen wij hen om de stap te maken van losse projecten naar een lerende samenwerking die bewoners écht in beweging brengt,” zegt Annemieke van Doorn, marktowner Koop bij Verbouwstromen (VBS). “Uitgangspunt daarbij is het voor bewoners zo simpel mogelijk maken.”

In het eerste deel van het programma Verbouwstromen (VBS1) lag de nadruk op het vormen van zogenoemde MCO-regio’s (Meerjarige Collectieve Ontzorging). Dat zijn regio’s waarin meerdere gemeenten zich verbinden aan één meerjarig programma en gelijkwaardig samenwerken met marktpartijen om schaalbaar te verduurzamen. Er zijn inmiddels vijf MCO-regio’s actief. “In zo’n MCO-regio,” legt MCO-ontwikkelaar Josien Kruizinga uit, “werk je als collectief. Dus de deelnemende gemeenten, marktpartijen en VBS trekken samen op, leren door te meten en verbeteren continu hun aanpak. Het doel is niet één keer een aanpak implementeren, maar juist een structuur neerzetten waarbinnen je elke keer méér kwantiteit en kwaliteit gaat leveren. Zo gaat de uitvoering stromen en maak je impact.”

“Niet elke regio wil zo’n intensieve samenwerking. Zo zijn sommige gebieden kleiner en moeten ze hun aandacht verdelen. Maar tegelijkertijd willen ze wel degelijk op onderdelen versnellen. We hebben daarom onze propositie uitgebreid: een koplopersgroep die all the way gaat en het peloton dat op onderdelen aanhaakt. Beide zijn nodig en dragen bij aan de transitie.”

Annemieke van Doorn

Marktowner Koop

Vier thema’s voor versnelling

Het peloton kan aanhaken bij vier thema’s die regio’s helpen versnellen in de uitvoering:

  • Allereerst bewonersactivatie, hoe breng je eigenaar-bewoners in beweging en houd je ze vast?
  • Daarnaast meerdere maatregelen per keer: bewoners helpen met slimmere grote verduurzamingsstappen.
  • Het derde thema is biobased verduurzaming: materialen met een lage milieu-impact die toekomstbestendig zijn.
  • En tot slot data en monitoring, zodat regio’s en uitvoerders beter inzicht krijgen in wie hun bewoners zijn, wat al is gedaan en waar kansen liggen.

“Rond die thema’s werken we met innovatiewerkgroepen,” vertelt Josien. “Daarin zitten gemeenten, marktpartijen én onze eigen experts. We ontwikkelen samen producten die schaalbaar zijn en testen deze ook. Want het moet uiteindelijk leiden tot meer mensen die met grotere stappen mee gaan doen.” De campagne-toolbox is volgens haar een goed bijvoorbeeld. “We werken in de themagroep bewonersactivatie aan een communicatieset waarmee gemeenten hun boodschap aan eigenaar-bewoners kunnen testen, meten en verbeteren. Zo ontdekken we samen welke toon, beelden en kanalen het meeste effect hebben. Dat levert uiteindelijk niet alleen een hogere conversie op, maar vooral ook kennis en een toolbox die de rest van de koplopers en het peloton kunnen gebruiken.”

Praktisch

Waar Verbouwstromen MCO-regio’s intensief begeleidt bij aanbesteding, leeromgeving en samenwerking met de markt, zijn ze nu ook gestart met het innovatienetwerk waar in themawerkgroepen nieuwe producten en diensten worden ontwikkeld die leiden tot versnelling. “We helpen met concrete instrumenten én met de implementatie,” zegt Annemieke. “Want daar stokt het vaak. Er is bijvoorbeeld een goed idee, maar hoe voer je het uit binnen alle regels, privacy-eisen en beperkte capaciteit? Daar steken we onze handen uit de mouwen.” Ook niet MCO-regio’s kunnen als peleton hierbij aanhaken.

Leren

De kern blijft volgens Josien altijd dezelfde: leren om te versnellen. Door schaal in de opgave te brengen is er ruimte én budget om te leren.  “We meten wat effect heeft, delen de lessen tussen regio’s en verbeteren direct. Dus leren, verbeteren oftewel innoveren maar vooral ook implementeren. Zo bouwen we aan een steeds slimmer systeem dat bewoners centraal zet. Niet van bovenaf, maar door samen te doen.” Annemieke knikt: “We willen geen nieuw beleid stapelen, maar impact maken in de straat. Of je nu koploper bent of je sluit je aan bij het peloton, het gaat erom dat je leert hoe je particuliere woningeigenaren écht in beweging krijgt, zodat de uitvoering kan gaan stromen. Elke regio kan daar vandaag al mee beginnen.”